“คริสต์ศาสนาในประเทศไทย”
posted on 20 Feb 2009 01:02 by christendom“คริสต์ศาสนาในประเทศไทย”
คริสตศาสนาเกิดจากพระเยซูคริสต์ ผู้ที่เชื่อและปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์จึงได้ชื่อว่าเป็น คริสตชน กว่าสองพันปีที่คริสตศาสนาสืบทอดมาท่ามกลางชนนานาชาติ
คริสต์ศาสนาแบ่งออกเป็นนิกายใหญ่ๆ 3 นิกาย คือ
1)โรมันคาทอลิก ใช้ภาษาลาตินเป็นหลัก มีสมเด็จพระสันตะปาปาเป็นประมุขสูงสุด อยู่ที่กรุงโรม มีพระสงฆ์ นักบวชชายหญิง
2) ออร์โธด๊อก ใช้ภาษากรีก มีผู้นำสูงสุดของแต่ละประเทศ เรียกว่าพระอัยกา (Patriarch) ไม่มีผู้นำสูงสุดระดับสากล
3) โปรเตสแตนท์ ซึ่งเป็นชื่อรวมของนิกายต่างๆ ที่แยกตัวออกมา ในช่วงแรกๆ มีนิกายลูเทอร์รัน นิกายอังกรีกันท์ ต่อมาเกิดนิกายอื่นๆ อีก เช่น นิกายเพรสไบทีเรียน นิกายแบ๊บติสต์ นิกายเม็ทโทดิส นิกายเพ็นเตคอส นิกายดิสไซเบิล และนิกายเซเว่นเดย์แอ็ดเวนติส เป็นต้น
สำหรับประเทศไทยคริสต์ศาสนา 2 นิกาย คือ นิกายโรมันคาทอลิก และนิกายโปรแตสแตนท์ ซึ่งกรมการศาสนารับรองแบ่งเป็น 5 กลุ่ม คือ
1. โรมันคาทอลิก
2. สภาคริสตจักรในประเทศไทย
3. สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย
4. สหคริสตจักรแบ๊บติสต์ในประเทศไทย
5. คริสตจักรเซเว่นเดย์ แอ๊ดเวนติสแห่งประเทศไทย
1) นิกายโรมันคาทอลิก มิชชันนารีโปรตุเกสเข้ามาครั้งแรกในปี ค.ศ.1567 เพื่ออภิบาลชาวโปรตุเกสที่ตั้งหลักแหล่งที่กรุงศรีอยุธยา ต่อมามิชชันนารีกลุ่มแรกจากคณะสงฆ์มิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส (M.E.P) มาประกาศศาสนาที่กรุงศรีอยุธยาราวปี ค.ศ.1662 ในรัชสมัยสมเด็จพระรายณ์มหาราช และคณะสงฆ์เดียวกันนี้ ทำงานแพร่ธรรมมาอย่างต่อเนื่อง มาจนถึงปัจจุบัน.
ปัจจุบันพระศาสนจักรคาทอลิกในประเทศไทย มีสภาพระสังฆราชคาทอลิกแห่งประเทศไทย (Catholic Bishops’ Conference of Thailand) ซึ่งบรรดาพระสังฆราช (Bishops) รับผิดชอบร่วมกันในงานอภิบาล ส่งเสริม สนับสนุนและแนะนำ หรือให้แนวทางแก่คริสตชนทุกหมู่เหล่าในการทำงานของตนไม่ว่าจะเป็นงานด้านอภิบาล ธรรมทูต ศาสนสัมพันธ์ หรืองานพัฒนา และแบ่งการปกครองออกเป็น 10 สังฆมณฑล (Dioceses) แต่ละสังฆมณฑลมีพระสังฆราช (Bishop) หรือ พระอัครสังฆราช (Archbishop) เป็นประมุข มีคณะสงฆ์ (Presbyterium) เป็นผู้ร่วมงาน
(ดูรายละเอียด เพิ่มเติมได้ที่…….)
2) นิกายโปรเตสแตนท์ เข้ามาครั้งแรกในสมัยอยุธยา แต่เข้ามาทำงานเผยแพร่จริงจังในสมัยสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวตั้งแต่ปีพ.ศ.2371(ค.ศ.1828) กลุ่มมิชชันนารีที่เข้ามาเป็นกลุ่มจากประเทศอังกฤษ เยอรมันและสหรัฐอเมริกา เช่น กลุ่มลอนดอนมิชชันนารีโซไซเอ็ทตี้ กลุ่มอเมริกันเพรสไบทีเรียนฯลฯ ซึ่งต่อมากลุ่มมิชชันนารีนี้จัดตั้งเป็นสภาคริสตจักรในประเทศ ในปีพ.ศ.2477(ค.ศ.1934) นอกจากนั้นยังมีกลุ่มมิชชันนารีอื่นๆ ที่เข้ามาแล้วจัดตั้งเป็นองค์การอีก 3 กลุ่มคือ สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทยในปีพ.ศ.2499 (ค.ศ.1956) สหคริสตจักรแบ๊บติสต์ในปีพ.ศ.2492 (ค.ศ.1949) และคริสตจักรวันเสาร์(เซเว่นเดย์แอดเวนดิสต์) ปีพ.ศ.2449(ค.ศ.1906) ในปี พ.ศ.2513(ค.ศ.1970) ได้มีการประชุมเพื่อประกาศพระกิตติคุณครั้งที่ 1 ของ 3 องค์การแรก และตัดสินใจก่อตั้งคณะกรรมการเพิ่มพูนคริสตจักรในปีค.ศ.1972 ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นคณะกรรมการประสานงานคริสตจักรโปรเตสแตนท์ในประเทศไทย (กปท.) ในปี พ.ศ.2531(ค.ศ.1988) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมมือในการทำพันธกิจและศาสนกิจ เสริมสร้างความเป็นเอกภาพ และเป็นองค์การกลางในการประสานงานกับภาครัฐและภาคเอกชนอื่น
2.1 สภาคริสตจักรในประเทศไทย (The Church of Christ in Thailand)
สภาคริสตจักรฯ เริ่มต้นมาจากมิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนอเมริกัน ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยได้เข้ามาทำงานครั้งแรกในปี ค.ศ. 1840 ซึ่งได้รับการชักชวนจากศาสนาจารย์จาคอบ ทอมลิน และนายแพทย์คาร์ล กุตสลาฟสังกัดสมาคมมิชชันนารีแห่งลอนดอน ต่อมาในปีค.ศ.1849 จึงได้ก่อตั้งคริสตจักรเพรสไบทีเรียนที่หนึ่งกรุงเทพฯ โดยนายแพทย์ซามูเอล เฮาส์ ศาสนาจารย์สตีเฟน และนางแมรี่ แมตตูน และได้เริ่มเผยแพร่ออกไปยังภูมิภาค ภายหลังได้ตั้งศูนย์มิชชั่นของมิชชันนารี่คณะเพรสไบทีเรียนอเมริกันสองแห่งคือ “มิชชั่นสยาม” ที่กรุงเทพฯ และดูแลคริสตจักรในหลาย ๆ จังหวัดทางภาคกลาง และภาคใต้ เช่น เพชรบุรี อยุธยา ราชบุรี กับ “มิชชั่นลาว” ที่เชียงใหม่ ซึ่งดูแลคริสตจักรในภาคเหนือ
จากการร่วมมือในพันธกิจระหว่างมิชชันสยามกับมิชชันลาวในปี ค.ศ.1913 จึงเกิดคณะกรรมการร่วมของศูนย์มิชชั่นขึ้นเรียกว่า “คณะกรรมการร่วมแห่งศูนย์มิชชั่นสยามใต้และสยามเหนือ” ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “คณะกรรมการร่วมแห่งสยาม” มีการรวมศูนย์มิชชั่นอย่างสมบูรณ์ในปี ค.ศ.1920 เรียกว่า “คณะมิชชั่นสยาม” ในที่สุดได้จัดตั้ง “สยามคริสตสภา” ขึ้นในวันที่ 6 มกราคม 1930 โดยมีกรรมการอำนายการมาจากมิชชั่นเพรสไบทีเรียนอเมริกันในประเทศไทย คณะเชิร์ชออฟไคร์ซ(ของอังกฤษ) คณะเอส พี จี สมาคมพระคริสต ธรรมอเมริกันและผู้แทนเพรสไบทีเรียน(คริสเตียนไทย) รวม 18 คน
ในปีค.ศ 1932 ได้มีการรวมเพรสไบเทอรี่สยามและลาวเพื่อจัดตั้งองค์กรปกครองคริสตจักรไทยที่เป็นอิสระ มีการประชุมเพื่อก่อตั้งสภาคริสตจักรฯ ครั้งแรกในปี ค.ศ 1934 และใช้ชื่อในครั้งแรกว่า “สภาคริสตจักรในประเทศสยาม” โดยมีคริสตจักรของคณะเพรสไบทีเรียนอเมริกันและคริสตจักรจีนของคณะแบ๊บติสต์ ร่วมในการก่อตั้ง และได้เปลี่ยนชื่อจากสภาคริสตจักรในสยามเป็น “สภาคริสตจักรในประเทศไทย” ตามการเปลื่ยนชื่อประเทศของรัฐบาล
ปัจจุบันสภาคริสตจักรในประเทศไทยแบ่งเขตการปกครองเป็น 19 ภาค มีสมาชิกประมาณ 130,000 คน มีคริสตจักร หมวดคริสเตียน และศาลาธรรมประมาณ 900แห่ง กระจายอยู่ตามภูมิภาคต่างๆ ของประเทศไทย (ข้อมูลจากปฏิทินสภาคริสตจักรในประเทศไทย ค.ศ. 2003)
2.2 สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย (The Evangelical Fellowship of Thailand) (สคท.)
สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทยก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1956 จากการประชุมพบปะกันของผู้นำองค์การมิชชันนารีและผู้นำคริสตจักรไทย ซึ่งมิได้สังกัดอยู่กับสภาคริสตจักรฯ และกลุ่มนี้เรียกว่า กลุ่มอีแวนเจลลิคอล (Evangelical) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการจัดตั้ง “The Evangelical Fellowship of Thailand”
กรมศาสนาให้การรับรอง สหพันธกิจคริสเตียน หรือ สหสัมพันธ์กิจคริสเตียนแห่งประเทศไทยเป็นองค์การศาสนา เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 1969 เป็นองค์การที่ 3 ของศาสนาคริสเตียน ต่อจากจาก คาทอลิก และ สภาคริสตจักรในประเทศไทย และได้เปลี่ยนชื่อเป็น “สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย” ชื่อย่อว่า “สคท.” และชื่อภาษาอังกฤษว่า “The Evangelical Fellowship of Thailand” ในเวลาต่อมา
ภายหลังจากที่ได้จดทะเบียนเป็นองค์การทางคริสต์ศาสนาแล้ว สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทยจึงเปิดรับสมาชิกเข้าในสังกัด โดยมีสมาชิก 4 ประเภท คือ องค์การมิชชันนารีจากต่างประเทศ องค์กรที่จัดตั้งขึ้นในประเทศ (ซึ่งต่อมาให้เรียกเป็นประเภทเดียวคือ สมาชิกประเภทองค์กร) สมาชิกที่เป็นคริสตจักร และสมาชิกรายบุคคล
คณะคริสเตียนแอนด์มิชชันนารี อไลแอนซ์ (ซี.เอ็ม.เอ) เป็นคณะมิชชันนารีแรกที่เข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ.2472 (ค.ศ.1929) หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ค ณะ ซี.เอ็ม.เอ. ได้ร่วมงานกันคริสตจักรพระกิตติคุณ ตั้งโรงพยาบาลโรคเรื้อนที่ขอนแก่นในปี พ.ศ.2497 (ค.ศ.1981) คณะ ซี.เอ็ม.เอ.ร่วมกับองค์การโอเวอร์ซีมิชชันนารีเฟลโลชิพ(โอ.เอ็ฟ.เอ็ม) ตั้งศูนย์ศึกษาพระคริสตธรรมกรุงเทพฯBangkok Bible College(บี.บี.ซี.)ในปีพ.ศ.2514(ค.ศ.1971) เพื่อฝึกอบรมความรู้ในด้านต่างๆสำหรับผู้ทำงานรับใช้พระเจ้าในคริสตจักร ต่อมาในปีพ.ศ.2518 (ค.ศ.1975)ได้เริ่มหลักสูตรในระดับปริญญาโทและได้จัดตั้งเป็นสถาบันพระคริสตธรรมกรุงเทพและเพิ่มชื่อภาษาอังกฤษเป็น Bangkok Bible College&Seminary (บี.บี.ซี.เอส.) และยังมีคณะอื่นๆ อีกหลายคณะที่แจ้งชื่อคริสตจักรไว้ในทะเบียน ของ สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย
สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย มีคณะกรรมการบริหาร ซึ่งดำเนินงานตามวัตถุประสงค์หลักของธรรมนูญ คือ ส่งเสริมการประสานงานและร่วมมือขององค์การสมาชิก ส่งเสริมการเผยแพร่ศาสนา การผลิตและการใช้สื่อมวลชน การสังคมสงเคราะห์โดยสมาชิกแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทองค์การ และประเภท คริสตจักร โดยสมาชิกประเภทคริสตจักร แบ่งย่อยออกเป็นคริสตจักรแม่ และคริสตจักรลูก ส่วนสมาชิกประเภทองค์การแยกตามพันธกิจได้ 8 ประเภท คือ 1) ด้านการประกาศเพื่อตั้งคริสตจักร 2) ด้านการประกาศ และร่วมรับใช้คริสตจักร 3) ด้านสังคมสงเคราะห์ 4) ด้านวรรณกรรม 5) ด้านวิทยุโทรทัศน์ 6)ด้านการศึกษา 7)ด้านการแพทย์ 8)ด้านการประกาศและสังคมสงเคราะห์
2.3. สหคริสตจักรแบ๊บติสต์ในประเทศไทย(Foreign Mission Board)
เริ่มต้นจากมิชชันนารี 13 คน ซึ่งเคยทำงานที่ประเทศจีน ขององค์การฟอเรนมิชชั่น บอร์ด เอส.บี.ซี. ประเทศสหรัฐอเมริกา เข้ามาทำงานเผยแพร่ในประเทศไทย ในปี พ.ศ.2492 (ค.ศ.1949) หลังจากนั้นได้สร้างคริสตจักรเพื่อเป็นสถานที่ประกาศ ใกล้กับถนนเสือป่า โดยใช้ชื่อ คริสตจักรแบ๊บติสต์กรุงเทพ ซึ่งได้เปลี่ยนชื่อเป็นคริสตจักรพระคุณคณะแบ๊บติสต์ในเวลาต่อมา และมีสถานที่นมัสการที่ถนนดินสอ สร้างอาคารใหม่ที่ถนนสุขุมวิท ซอยวัฒนา และได้ขยายงานออกไปอีก 11 จังหวัด
สหคริสตจักรแบ๊บติสต์ในประเทศไทยแบ่งการบริหารงาน ออกเป็น 2 หน่วยงานใหญ่ คือ หน่วยๆงานส่วนกลาง และหน่วยงานส่วนภูมิภาค
หน่วยงานส่วนกลางแบ่งย่อยออกเป็น 6 หน่วยคือ 1) สื่อมวลชน 2) คริสเตียนศึกษา 3) โรงเรียนพระคริสตธรรม 4) ศูนย์รวมนักศึกษาแบ๊บติสต์ 5) ร้านหนังสือแบ๊บติสต์บุ๊คสโตร์ 6) งานสังคมสงเคราะห์
หน่วยงานภูมิภาค แบ่งออกเป็น 4 หน่วยงานคือ 1) โรงพยาบาลคริสเตียนบางคล้า 2) คลีนิคโรคเรื้อนชลบุรี 3) ค่ายอบรมคริสเตียน ชลบุรี 4) หน่วยงานสังคมสงเคราะห์
มีศาสนสถาน ในส่วนกลางเช่น คริสตจักรอันติโอเกีย คริสตจักรความหวังใหม่ ฯลฯ ในส่วนภูมิภาค เช่น คริสตจักรอยุธยา คริสตจักรบางคล้า คริสตจักรหาดใหญ่ ฯลฯ
2.4. มูลนิธิคริสตจักรวันเสาร์แห่งประเทศไทย (เซเว่นเดย์ แอ๊ดเวนติส) (Seventh-Day Adventist of Thailand)
ประวัติการก่อตั้ง บรรณกร(ผู้ประกาศกิตติคุณโดยการจำหน่ายหนังสือ)ท่านแรก ได้เข้ามาในประเทศไทยในปี พ.ศ.2449(ค.ศ.1906) เพื่อจำหน่ายแจกจ่ายหนังสือในกรุงเทพฯ ต่อมามีบรรณกรจากสิงค์โปร์เข้ามาอีก 10 ท่าน เพื่อจำหน่ายหนังสือและหนุนน้ำใจสมาชิกซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนจีน ต่อมาจึงมีศาสนฑูตเข้ามาเผยแพร่พระกิตติคุณและตั้งสำนักงานมิชชันขึ้น และแปลนิตยสารภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยใช้ชื่อว่า หนังสือชูชาติ พร้อมทั้งตั้งสำนักงานมิชชันขึ้นที่อุบลราชธานีด้วย เริ่มสร้างโรงเรียนมิชชั่นที่กรุงเทพฯ ในปีพ.ศ.2495 (ค.ศ.1932) เพื่อสอนศาสนาให้นักเรียน หลังจากนั้นมีการขยายงานด้านการแพทย์ ไปที่อุบลราชธานี ภูเก็ต และหาดใหญ่ และเริ่มงานด้านทันตแพทย์ที่เชียงใหม่ ในปี พ.ศ.2491(ค.ศ.1932)เริ่มเปิดการสอนพระคริสตธรรมคัมภีร์ทางไปรษณีย์และเริ่มเทศนาทางวิทยุกระจายเสียงครั้งแรกในปีพ.ศ.2505(ค.ศ.1962) ซึ่งในปีนั้นเองได้สร้างที่ทำการของคริสตจักรขึ้นที่ซอยโรงเรียนเกษมพาณิชการ ถนนคลองตัน เขตพระโขนง และยังมีสำนักพิมพ์ข่าวประเสริฐขึ้นที่นั่นด้วย
การบริหารงาน แบ่งเป็น 5 ระดับ ดังนี้คือ 1) สำนักงานใหญ่ 2) ดิวิชั่น 3) ยูเนี่ยน 4) มิชชั่น และ 5)โบสถ์
คริสตจักรวันเสาร์ทั่วโลกแบ่งออกเป็น 13 ดิวิชั่น ประกอบด้วย 2 ยูเนี่ยน ส่วนมิชชั่นเป็นหน่วยงานที่ควบคุมการทำงานในอาณาบริเวณหนึ่งซึ่งอาจมีขนาดเป็นรัฐหนึ่งหรือประเทศหนึ่ง ขึ้นกับขนาดของอาณาบริเวณนั้น และจำนวนสมาชิกในแต่ละมิชชั่น มีคณะกรรมการบริหารงานซึ่งประกอบไปด้วยประธานกรรมการ เลขาธิการ เหรัญญิก หัวหน้าแผนกต่างๆ ผู้อำนวยการโรงเรียน โรงพยาบาล ศาสนจารย์ และสมาชิกโบสถ์ที่ได้รับเลือกเป็นกรรมการหัวหน้าแผนกต่างๆ ของมิชชั่น จะถูกเลือกโดยผู้แทนจากโบสถ์ต่างๆ ที่อยู่ภายในมิชชั่นนั้นทุกๆ ปี ทางมิชชั่นเป็นผู้พิจารณามอบหมายศาสนจารย์ ให้เป็นผู้ดำเนินงานในโบสถ์ร่วมกับสมาชิกคนอื่นๆ สมาชิกของโบสถ์ทำหน้าที่เลือกเจ้าหน้าที่แผนกต่างๆ ของโบสถ์เองทุกปี